Kukeri

Miasto Razlog znajduje się w dolinie Razlojka u stóp trzech masywów górskich- Riły na północy, Pirin na południu i zachodzie, Rodopów na wschodzie. Przez miasto przepływa rzeka Mesta, jedna z największych bułgarskich rzek. Razlog usytuowane jest tylko 155 km od Sofii i zaledwie 6 km od jednego z najbardziej znanych i rozwiniętych ośrodków sportów zimowych w Bułgarii, czyli Bansko.

Spacer po Razlog stanowi niesamowicie prawdziwą przygodę. Turyści mają możliwość zwiedzenia 41 budynków powstałych w stylu Narodowego Okresu Odrodzenia. Niezwykle interesujące są warsztaty rzemieślnicze
Gościem miasta powinny zdecydowanie odwiedzić liczne warsztaty rzemieślnicze tkaczy i artystów- ludzi, dzięki którym przetrwał duch tradycji miasta. Działa też tu foluszniczy młyn na rzece Iazo, położony zaledwie 10 km od centrum miasta.

Razlog to także ogromny węzeł komunikacyjny. Każdego dnia regularne linie autobusowe łączą miasto z Bansko, Błagojewradem, Sofią, Goce Dełczewem, Welingradem i wieloma innymi miejscowościami!
Położenie miasta czyni z niego bardzo wygodną bazę wypadową dla górskich tras w Riła i Pirin.
Razlog to niewielkie, aczkolwiek niezwykle żywe miasto, a miejscowa ludność ciężko pracuje na to, aby Razlog był piękny i przytulny dla wszystkich odwiedzających.

Miejscowa ludność zachowała swoje tradycyjne zwyczaje, które regularnie są prezentowane. Jednym z najważniejszych uroczystości w Razlog jest Sylwester i powitanie Nowego Roku, Kukeri, podczas których poprzebierani mieszkańcy Razlogi wyganiają złe duchy z miasta. Całe ciało uczestnika rytuału jest zakryte, łącznie z twarzami, na które zakłada się maski, a przy pasie wiesza się duże dzwonki, który także mają za zadanie wystraszenie złych mocy.

Obecny Razlog rozwija się jako nowoczesne centrum administracyjne Doliny “Razlojka”. Wkrótce przewidywane jest otwarcie ogromnego pola golfowego w pobliżu miasta. Zostały poczynione wielkie inwestycje do realizacji tego projektu, tak więc już niedługo miłośnicy golfa będą mieli okazję do uprawiania swojego ulubionego sportu w komfortowym i luksusowym kompleksie.

Dzisiaj Borowec, którego początki datuje się na 1896 rok, jest bodaj największym, a przy tym względnie najbardziej nowoczesnym zimowym kurortem w Bułgarii. Składa się na to niemal 60 kilometrów tras narciarskich, z których najdłuższa – wzdłuż drogi serwisowej – liczy sobie aż 12 kilometrów. Na uwagę zasługuje oczywiście cała infrastruktura narciarska, ale i generalnie związana ze sportami zimowymi – amatorzy snowboardu czy choćby saneczkarstwa również znajdą tu atrakcje dla siebie. Wszystko to jednak spotkać można w większości turystycznych miejscowości nie tylko Bułgarii, ale i niemal całej Europy. Dlaczego zatem wybrać Borowec, a nie Bansko czy choćby Samokow?

Przede wszystkim żadna z dwóch pierwszych miejscowości nie może zostać pominięta, z trzecią zaś wiąże się ciekawa historia. I Borowec, i Bansko – dwa kurorty “naj” – trzeba koniecznie odwiedzić. Pozostanie na dłużej w którymkolwiek z nich może jednakże być trudne – w środku sezonu narciarskiego jest tu naprawdę dużo ludzi (w Borowcu i tak mniej niż w Bansku). Jakie zatem rozwiązanie? Przyjeżdżać w lecie, co – oczywiście – nie usatysfakcjonuje miłośników narciarstwa bądź zatrzymywać się w nieznanych miejscowościach, co również narciarzy nie zadowoli. Dokąd byśmy się nie udali, z tłumem musimy się liczyć. I Bansko, i Borowec, i wszystkie inne okoliczne miejscowości zimą po brzegi wypełniają się turystami. Zaś wracając jeszcze na moment do Samokowa – miejscowość ta, leżąca nie dalej niż 10 kilometrów od Borowca – miała zostać do niego przyłączona w ramach programu “Super Borowec”. Projekt niestety zawieszono, a Borowec – jakby nie było – cały czas przyciąga miłośników sportów zimowych.

Musala

Czy zwykłemu śmiertelnikowi wypada na Olimp, siedzibę greckich bogów, patrzeć z góry? Jeżeli życie mu miłe, pewnie nie. Tym niemniej, jest miejsce, z którego spojrzenie w dół na najsłynniejszą grecką górę ujść może bezkarnie. To Musała, najwyższy szczyt Bałkanów. Trudno jednakże powiedzieć, czy Filip II Macedoński, legendarny pierwszy zdobywca Musały, pragnął wywrzeć wrażenie na Grekach, wszakże to jemu przypisuje się pierwsze wejście na szczyt, które rzekomo miało mieć miejsce w IV wieku p.n.e..

Musała, położona w paśmie górskim Riły, wznosi się na 2925 metrów n.p.m., zatem o osiem więcej niż najwyższy wierzchołek Olimpu. I choć różnica nie jest wielka, to właśnie ona sprawia, że to Bułgaria dzierży palmę pierwszeństwa wśród najwyższych szczytów regionu Bałkanów. Obecnie, tysiące turystów idzie w ślady Filipa Macedońskiego, jednakże trudno nazwać Musałę wybitnie często zdobywanym szczytem. Fakt faktem, wejście nań nie należy do najłatwiejszych.

Samo wejście na Musałę może przybrać kilka wariantów, z których najłatwiejszy wydaje się “atak” od południa, od strony Banska. Tym niemniej, to jedna z bardziej czasochłonnych opcji. Alternatywą jest także wjazd z Borowca na Jastrebec, stamtąd zaś półtoragodzinny spacer do schroniska Musała. Schronisko i sam szczyt dzieli dwie i pół godziny morderczej wędrówki. Warto mieć to na uwadze, planując wspinaczkę. Musała jest szczytem czasochłonnym, a przy tym męczącym – dobrze jest zatem odpowiednio i rozsądnie rozłożyć siły.

Osobną kwestią są warunki panujące na Musale. Jako iż jest to najchłodniejsze miejsce Bułgarii, gdzie średnia roczna temperatura oscyluje wokół -3 stopni Celsjusza, koniecznie trzeba zabrać ze sobą ciepłe ubranie i – najważniejsze! – solidne buty. Na szczyt wiedzie momentami bardzo stroma ścieżka, może się więc zdarzyć, że część trasy zmuszeni będziemy pokonać na czworaka – warto przygotować się i na tę ewentualność. Kolejną rzeczą jest śnieg, który na Musale zalega nawet w środku lata. O tym również należy pamiętać. Mimo wszystkich jednak przeciwności i trudności, wejście na najwyższy szczyt Bałkanów warte jest poniesionego wysiłku.

Błagojewgrad

Błagojewgrad – ekonomiczne i kulturowe centrum swojego regionu – leży w południowo-zachodniej części Bułgarii, na północy obwodu błagojewgradzkiego. Liczące sobie około 77 tysięcy mieszkańców, miasto – za sprawą gorących źródeł wód mineralnych – jest jednocześnie jednym z najbardziej znanych bułgarskich uzdrowisk. Jakoby wbrew zdrowotnym aspiracjom, Błagojewgrad jest jednocześnie ogromnym ośrodkiem górniczym i… tytoniowym.

Błagojewgrad – położony w dolinie Strumy, u podnóża Riły i Pirinu – od Sofii, dzieli nieco ponad 100 kilometrów. Bądź co bądź bliskie sąsiedztwo stolicy nie przeszkodziło jednak w rozwoju miasta. W niegdysiejszej trackiej osadzie dzisiaj znajdują się dwa uniwersytety, a także infrastruktura turystyczna, która przyciąga turystów nie tyle z zagranicy, co z samej Bułgarii. To zatem doskonała okazja, by poznać nieco dokładniej wielkomiejskie (jak na tutejsze warunki, oczywiście) zwyczaje Bułgarów.

Zatem krótko mówiąc, Błagojewgrad to przede wszystkim ośrodek dla młodych – miasto pełne sklepów, restauracji, kawiarni, barów. Słowem, wszystkiego, czego potrzeba, by miło spędzić czas, nie przemęczając się zwiedzaniem. Tym niemniej, w Błagojewgradzie jest także kilka miejsc interesujących z czysto turystycznego punktu widzenia. To przede wszystkim dzielnica Warosza. Tam zobaczyć można przykłady dawnej, typowo bułgarskiej architektury, na czele z kościołem Maryi Dziewicy. Poza tym, warto zwyczajnie przespacerować się po Błagojewgradzie, nie wyznaczając sobie żadnych konkretnych celów – to najlepszy sposób, by z nieco innego punktu poznać miasto i jego specyfikę. Wystarczy kilka godzin czasu, by niespiesznie przejść się wąskimi uliczkami.

Swego rodzaju ciekawostkę stanowi fakt, że to właśnie z Błagojewgradu pochodzi Dimitar Berbatov, piłkarz, grający obecnie na pozycji napastnika w Manchesterze United. Koniec końców, warto wybrać się także w okolice miasta – przejść się wzdłuż doliny Strumy, skąd zaledwie krok dzieli od najsłynniejszych i najbardziej widowiskowych bułgarskich pasm górskich – Pirinu i Riły.

Melnik

Choć większość turystów, odwiedzając Bułgarię, najczęściej ląduje we wschodniej części, na wybrzeżu Morza Czarnego, południowo-zachodnia część jest wcale nie mniej, a może nawet bardziej atrakcyjna. Rodopy, Pirin – pasma górskie o niesamowicie zróżnicowanej rzeźbie, fantastycznych krajobrazach i nienaruszonej przyrodzie – to tylko część tego, co obwody południowego zachodu Bułgarii mają do zaoferowania. Jednym z najlepszych miejsc, gdzie można zatrzymać się i – jednocześnie – “mieć wszędzie niedaleko”, jest Bansko. Samo miasto jest niezmiernie interesujące, a ponadto w okolicy znajduje się tyle ciekawych miejsc, że odwiedzenie ich wszystkich zajęłoby z pewnością wiele miesięcy. Wśród miejscowości, do których – będąc w Bansku – należy koniecznie się udać jest, położony może w nieco większej odległości, ale za to fenomenalny Melnik, najmniejsze miasto Europy.

Sam Melnik słynie – poza swoim rozmiarem – z produkcji wina. Ale za to jakiego! Nawet sprzedawane przed domami, w plastikowych pięciolitrowych butlach, trunki są w każdym calu doskonałe. Nie bez powodu Melnik nazywany bywa stolicą win. Kulinarnej całości dopełnia wyśmienita kavarma – najdoskonalsza w niewielkiej restauracji przy wjeździe do miasta, w której zewnętrzna część jadalna umiejscowiona jest wokół rozłożystego jaworu. Melnik to jednak coś więcej niż tylko jedzenie i picie, choćby najlepsze. Miasto położone jest w niepowtarzalnej okolicy. Koniecznie trzeba wybrać się na długi spacer pośród piramid ziemnych, które oplatają Melnik. Szlak ten zahacza również o Monastyr Rożeński, największą tego typu budowlę w paśmie gór Pirin. Zbudowany w IX wieku, zachował się w doskonałym stanie. Urok Melnika wieńczy tutejsza ludność. Choć liczba mieszkańców nie przekracza trzystu, wszyscy są niesamowicie gościnni i traktują odwiedzających jak swoich. Nie sposób opisać jak pozytywne wrażenie to wywołuje.

O Bułgarii można mówić wiele. Można godzinami wychwalać najbardziej luksusowe nadmorskie kurorty. Można opiewać nowoczesne piękno Sofii, ubarwione perłami zabytkowej architektury. Jeżeliby jednak stworzyć ranking miejsc prawdziwie urzekających i niepowtarzalnych, to właśnie Melnik zajmowałby którąś z najwyższych lokat.

Park Pirin

Co szarotkę i kozice górskie łączy z Bułgarią? Z pozoru wydawać by się mogło, że niewiele. A jednak. Bułgaria to nie tylko urokliwe wybrzeże Morza Czarnego, ale także najwyższe góry na Bałkanach. Na specjalną uwagę turystów zasługuje, położony w górach, Park Narodowy Pirin. Klasę miejsca podkreśla fakt umieszczenia parku na liście światowego dziedzictwa przyrody UNESCO. Stąd do szarotki i kozic już naprawdę niedaleko, bowiem oba gatunki są jednocześnie symbolem pirińskiego parku. Tak samo jak alpejski krajobraz, pod wpływem którego zwątpić można w bułgarskie położenie Pirinu.

Ozdobą Parku Narodowego jest niewątpliwie Wichren, najwyższy szczyt Pirinu, osiągający 2914 metrów n.p.m.. Według wierzeń, to właśnie tę górę zamieszkiwać miał bóg Perun, sama zaś nazwa szczytu wiąże się z niezwykle częstymi w tym rejonie burzami. Wichren nie jest natomiast jedynym tak wysokim szczytem w okolicy. W bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się również wzniesienia Kuteło I i Kuteło II o wysokości odpowiednio 2908 i 2907 metrów n.p.m.. Sam Park Narodowy powołano, by chronić ponad czterdzieści gatunków, a ponadto wspaniały, polodowcowy krajobraz. Pasmo górskie Pirin usiane jest licznymi jeziorami, które doskonale obrazują zasięg działania lodowca. Jednak Pirin to nie tylko arcydzieła przyrody, ale także interesujące zabytki kulturowe. Na terenie gór mieszały się różne wpływy – trackie, greckie czy rzymskie, z czego wynika dzisiejsze zróżnicowanie górskich wiosek.

Założony w 1962 roku, Park Narodowy Pirin obejmuje dzisiaj ponad 270 kilometrów kwadratowych powierzchni. Zwiedzając, warto jednak wybrać się również nieco dalej, poza granice samego parku, gdyż okolica jest niezwykle ciekawa i wprost obfituje w miejsca, które wprost żal byłoby przegapić. Tymczasem zatrzymać się najlepiej jest w Bansku, mieście, które samo w sobie jest bardzo interesujące, a zarazem oferuje zróżnicowaną bazę noclegową. Hotele, apartamenty czy prywatne kwatery, a co najważniejsze, zawsze można dobrać opcję odpowiednią do zasobów finansowych.

Dobrinishte

Dobrinishte to tradycyjna Bułgarska wioska otoczona przez naprawdę niesamowitą scenerię alpejską i naturalne źródła. Leży ona bardzo blisko Banska i stanowi drugą pod względem ważności bazę narciarską w górach Pirin. Wioska Dobrinishte leży w południowo-wschodniej Dolinie Razlog na wysokości 810 metrów nad poziomem morza.

Znaleźć tu można świetny wybór stoków narciarskich o łącznej długości 7km. Znajdzie się coś dla narciarzy na każdym poziomie zaawansowania. Dwa najważniejsze rejony na tych terenach narciarskich to chatki w Gotse Delchev i Bezbog. Są one połączone wyciągiem krzesełkowym mogącym przewieźć 500 osób na godzinę. Wyciąg daje dostęp do najdłuższych w Bułgarii stoków narciarskich. Stoki w regionie Bezbog mają łączną długość 5,600m przy całkowitym spadku wynoszącym 950m. Stoki w Gotse Delchev mają łączną długość 1,500m i najczęściej są używane do slalomu. Jest tu sporo miejsc, w których można wypożyczyć sprzęt narciarski. Znaleźć można także szkółki narciarskie zarówno dla dzieci jak i dla dorosłych.

Region ten oferuje dobrą bazę noclegową i gastronomiczną i jest wspaniałym miejscem, w którym można doświadczyć niesamowitej scenerii i dobrej jakości warunków do uprawiania narciarstwa, z dala od zgiełku i tłoku samego Banska, a przy tym wystarczająco blisko aby móc skorzystać z udogodnień tego niewątpliwie najlepszego kurortu narciarskiego w Bułgarii.