Sweta Trojca
Bułgarskie Bansko kojarzy się turystom przede wszystkim turystom z jednym z największych ośrodków narciarskich w tej części Europy. Należy jednak pamiętać, że miasto jest także jednym z ważniejszych ośrodków kulturowych w Bułgarii, ze wspaniałymi świątyniami, twierdzami z okresu Bizancjum czy też budowlami pamiętającymi czasy konfliktów z Turkami.
Jedną z ważniejszych jest bez wątpienia cerkiew Sweta Trojca, symbolizująca walkę mieszczan z Banska z Turkami. Sweta Trojca początkowo nie mogła być bowiem zbudowana, gdyż zabraniały tego osmańskie władze. Dopiero po haraczu zapłaconym przez władze Banska w 1832 roku, Turcy zezwolili na budowę nowej cerkwi o określonych wymiarach. Dzięki solidarności mieszkańców, którzy hojnie wsparli budowę cerkwi oraz staraniom burmistrza miasta ? Łazara Golewa, budynek mógł zostać ukończony, co stało się 1835 roku. Cerkiew znacznie przekraczała jednak wyznaczone przez tureckie władze rozmiary, co tragicznie skończyło się dla Golewa, który zmarł wskutek tortur.
W 1965 roku została ukończona wysoka na 30 metrów dzwonnica cerkwi, w której umieszczono 4 działające po dziś dzień dzwony. Rok później w tejże właśnie dzwonnicy został także zamontowany zegar, wykonany przez Todora Cadżiradonowa. Co ciekawe wykonawca był samoukiem, a wszystkie elementy urządzenia zaprojektował i wykonał samodzielnie, co zajęło mu 25 lat!
Równie imponujące co sama cerkiew i dzwonnica, jest wnętrze świątyni. W drewnie wyrzeźbionych zostało mnóstwo ikon i dekoracji malarskich, które w większości są dziełem macedońskich mistrzów. Wykonali one także ambonę oraz drewniane wykończenia Swetej Trojcy. W pracach wewnątrz świątyni swój udział mają też najznakomitsi przedstawiciele banksiej szkoły artystycznej. Są oni autorami fresków oraz ikon tj. Bogurodzica, św. Jan Chrzciciel i Chrystus Tronujący, jak również obrazów z wizerunkami apostołów. Jako ciekawostkę można zaznaczyć, że owi przedstawiciele bankskich artystów pochodzili z trzech pokoleń rodu Molerowów.